FORM 001 EV HALKI TESPİT FİŞİ

 

        Sağlık Ocakları ve AÇSAP merkezlerine bağlı bölge nüfusunun kaydı ve nüfus hareketlerinin (doğum, ölüm ve göç gibi) saptanması için kullanılır. Bu formdan yararlanılarak nüfusun sayısı, özellikleri, yaş-cins dağılımı, öğrenim durumu, medeni hali, demografik hareketler ve meskene ilişkin bilgiler elde edilir.
         Bu form saha çalışanları tarafından bizzat evlere yapılan ziyaretler sonucu doldurulur. Yeni tanışan veya yeni tespit edilen haneler için yeni bir form doldurulur. Form doldurulurken Nüfus Cüzdanı bilgileri dikkate alınır. Ev halkının bilgileri doldurulurken mümkün olduğu ölçüde kişilerin kendileriyle görüşme yapılmalıdır. Form doldurulurken devamlılık esastır. Takipler belirli periyodlarda olmalı ve değişiklikler işlenmelidir. Ziyaretlerde sadece değişiklik olup olmadığı sorulmamalı, tüm bilgiler yeniden gözden geçirilmelidir.
         Kartın ön yüzünde sağ üst köşede yer alan kutu içindeki  <<Sıra No>> bölümü boş bırakılmamalıdır. Buraya verilecek olan sıra numarasına göre kartlar dizilmelidir. Daha sonraki kullanımlarda, bu sıra numarasına göre kartı eski yerine koymak ve arandığında bulmak çok kolay olacaktır.
         Her hane için ayrı bir form düzenlenir. Her form belirli sayıda kişi içindir. Formun ön yüzünde 13 arka yüzünde 7 satır olmak üzere bir forma 20 kişi kaydetmek mümkündür. Çoğu kere formun ön yüzü, hane halkının tamamını kaydetmek için yeterli olacaktır. Yirmi kişiden daha kalabalık haneler için ikinci bir form eklenir. Formda; hane halkının her bir üyesi için 1 satır ayrılır, en üst satıra evin geçimini sağlayan nitelikte hane halkı temsilcisinin ismi yazılır. Kalabalık hanelerde hane halkı temsilcisi olarak, evin geçimine en büyük katkıyı yapan kişinin adı yazılır.
         Hane halkı, aynı evi paylaşan, aynı kaptan yemek yiyen ve gelir-gideri ortak olan insan grubudur. Hane halkı bireyleri arasında akrabalık ilişkisi olması gerekmez. Hane halkı; bir aile, aynı evi paylaşan öğrenciler, memurlar vb. olabilir.
         Kişilerin soyadı, adı, baba adı, anne adı, doğum tarihi, cinsiyeti, medeni hali, işi, öğrenim durumu, sosyal güvence durumu ve ölüm-yer değiştirme ile ilgili bilgileri kaydedilir. Form kurşun kalemle doldurulur. Doğum tarihi gün-ay-yıl olarak belirtilmelidir. Eğer sadece yaş yazılırsa, hangi yılda kaç yaşında olduğu bilinemeyeceğinden bir daha kişinin gerçek yaşını saptamak mümkün olmaz. Ölen kişilerin kaydı kırmızı silinmez kalemle çizilir ve ölüm tarihi ile birlikte belirtilir.
         Doğum tarihi kimlik cüzdanına bakılarak yazılır. Kimliği olmayanlara doğum tarihi sorulur. Alınan cevapların gerçeğe uygun olmasına dikkat edilir. Doğum tarihi yerine yaşını söyleyenlerde, içine girilen yaş değil, bitirilen yaş esas alınır. Doğum tarihini Rumi takvime göre söyleyenlerin yaşı mutlaka Miladi takvime çevrilir ve öyle yazılır. Rumi yılı miladi yıla çevirmek için <<584>> ile toplanır. Sonu <<0>> ve <<5>> gibi yuvarlak rakamlarla biten yaşlar üzerinde durularak gerçek yaş aranmalıdır. Askere gittiği yıl, ay ve günü saptamaya özel bir önem gösterilmelidir.
         Medeni hali doldurulurken formun ön yüzünün altında verilen kodlamaya uygun olarak kayıt yapılmalıdır. 12 yaşına kadar olanlara <<Ç>> çocuk yazılır.
         Yaptığı iş öğrenilirken ferdin öğrenim durumu ve diploması dikkate alınmaz. İşten kasıt şudur: Bir kimsenin son 12 ay içinde para veya mal olarak gelir temini amacı ile çalıştığı veya üyesi bulunduğu ev halkının katıldığı iş kolunda yer alarak edindiği meslek veya meşguliyettir. Son 12 ay içinde birden fazla işte çalışanların esas işleri en çok zaman harcadıkları işe göre saptanır. Yapılan iş genel anlamı ile değil, hizmet veya sanatın çeşidini belirtecek şekilde yazılır. Örnek: Çitçi, rençper, sebze yetiştiricisi, bağcı, öğretmen, imam gibi. Fiilen çalışmayıp, parasını işleten, tarlalarını kiraya veren kimselere <<İRAD SAHİBİ>>, halen çalışmaz durumda bulunan sakat, yaşlı veya hasta kimselere <<ÇALIŞMIYOR>>, okuyanlara <<ÖĞRENCİ>>, askerde olanlara <<ASKER>>, hapiste bulunanlara <<MAPUS>>, herhangi bir ekonomik faaliyette bulunmayanlara ve 15 yaşından küçüklere <<YOK>> yazılır.
         Öğrenim durumu da yine formun ön yüzünün altında verilen kodlamaya uygun yapılmalıdır. Henüz okul çağında olmayanlarında <<1>> kodu ile belirtilmesi gereklidir. <<Okur Yazar Değil>> ile <<Okul Çağında Değil>> farklıdır. Çünkü nüfusun okur yazarlık oranı hesaplanırken okul çığında olmayanlar hesaba dahil edilmezler. 6 yaşın altındaki çocuklar <<Okul Çağında Değil>> olarak kodlanacaktır. Öğrenim durumu kodlanırken dikkat edilmesi gereken diğer konu, öğrenciler için halen okudukları öğrenim derecesi değil en son bitirdikleri öğrenim durumuna <<4 İlkokul>>; İlkokulda okuyan bir öğrenciyse <<3 Okur Yazar>> kodlanacaktır. Bu alana sadece sayıdan oluşan kodun yazılması yeterlidir.
         Sosyal Güvence Durumu bölümüne kişinin bağlı olduğu sosyal güvence kurumunun adı (SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı vb.) yazılır. İleride, Genel Sağlık Sigortası uygulamasına geçildiği zaman bu bölüme kişilerin sosyal güvence numarası yazılacaktır.
         Formun arka yüzünde İçilen su; kullanılan hela tipi ve ısınma kaynağı ile ilgili bölümler vardır. Çevre sağlığı ve bulaşıcı hastalıklarla mücadelede buradaki bilgiler büyük önem taşır. Örneğin içilen suyun çeşidine göre ishalli hastalıkların kaynağını saptamak mümkün olabilir.
         Burada 10 yıllık durumu bir arada görmek mümkündür. Yıllar sırayla yukarıdaki boş başlık bölümlerine yazılır. 10 yıl dolunca en baştaki sütun silinir ve izleyen yıl buraya yazılır.
         Bu bölümdeki bilgiler de kodludur ve alanlara bu kodlardan uygun olan işaretlenecektir. Eğer içilen su damacana, pet veya şişe su ise <<1>> damacana; köy yada mahalle çeşmesi vb.'den temin ediliyorsa <<3>> çeşme işaretlenecektir. Şebeke suyundan kastedilen, belirli kaynak ya da kaynaklardan beslenen depolardaki suyun cazibe ile yerleşim yerlerine dağıtılmasıdır. Bu suyun klorlanıp klorlanmaması onun şebeke özelliğini değiştirmez. Bir bölgedeki içilen suyun cinsinin bilinmesi, guatr, ishal vb. hastalıkların araştırılmasında yararlı olacaktır. Aynı şekilde, kullanılan hela tiplerinin bilinmesi, fekal-oral yolla bulaşan pek çok hastalığın tespitinde ve yapılacak müdahalenin saptanmasında önemli ipuçları verecektir.
         Kullanılan ısınma aracı da yine formda gösterilen kodlara uygun olarak doldurulur. Isınma için odun ve kömür gibi aynı anda birden fazla enerji kaynağı kullanılıyorsa en çok kullanılan saptanır ve kodlanır. Burada amaç, kullanılan yakıtın türüne göre hem hava kirliliğine etkisi hem de yaşayan insanlara etkisini takip edebilmektir. Kömürün kaloriferde mi yoksa sobada mı yakıldığı değil, kömürün kullanılıp kullanılmaması önemlidir.
         Doldurulan fişler, her muhtarlık için ayrı ayrı telli karton dosyalarda saklanır. Bu dosyaya, numara sırasına göre Binalar listesi ile Alfabetik Ev Halkı Reisleri Listesi ve muhtarlığın krokisi eklenir. Göç ve benzeri neden ile bölge dışına çıkanların ETF imha edilmemeli ve saklanmalıdır. Çünkü, ailenin göç ettiği, bölgedeki sağlık kurumu, aileden geldiği yeri öğrenerek o hane halkı ile ilgili tüm kartları (ETF, Kişisel Sağlık Fişi, Bebek-Çocuk İzleme Fişi, Gebe-Lohusa İzleme Fişi, 15-49 Yaş Kadın İzleme Fişi) geldikleri yerin sağlık kurumundan istenecektir.
         ETF sağlık ocağının temel formudur. Kişisel sağlık fişleri (004); Çocuk İzleme fişi (006); 15-49 Yaş Kadın İzlem Fişi doğrudan ETF'lerden çıkartılır. Aşı kayıtları (Form 012/A ve B) ETF kayıtlarına göre doldurulur.
         ETF'ler; nüfusun yaş-cins dağılımı, meslek alanları, öğrenim durumu, gelir kaynakları, aile özellikleri (geniş aile, çekirdek aile vb.), göç hızı, ölüm hazları, doğum hızı, hijyen alışkanlıkları, kullanma-içme suya kaynakları, kullanılın ısınma aracı gibi çok önemli verilere kaynak oluşturur. Bu veriler sayesinde önemli sağlık planlamaları yapılmaktadır. Bu planlamaların doğru ve tutarlı olabilmesi için bu bilgilerin doğru toplanması büyük önem taşımaktadır.