FORM 002-003/A YIL ORTASI NÜFUS TESPİTLERİ

        Bu form her yılın Temmuz ayının 2. haftasında Sağlık Müdürlüğünde olacak şekilde ev haltı tespitlerini yapan sağlık kurumları tarafından yollanır.
        Ev Halkı Tespit Fişi temel kayıt formudur. Yıl Ortası Nüfus Tespitleri ise ETF' lerden yararlanılarak Haziran ayı sonunda derlenen bir istatistik formudur. Bölge hakkında önemli demografik bilgiler içerir. Daha önce sadece nüfusun yaş grupları, cinsiyet ve yerleşim yerlerine göre dağılımı düzenlenirken, toplanan ancak hiç bir işleme tabii tutulmayan mesken bilgileri, medeni hal, öğrenim durumu gibi son derece önemli demografik ve yaşam biçimi bilgileri de artık bu formla derlenmeye başlanacaktır. Bu bilgiler il Sağlık müdürlüklerinden başlayarak Bakanlık birimleri de dahil olmak üzere planlamada kullanılacaktır. Örneğin kötü kanalizasyon şartlarında çok sayıda helası bulunan ve içme suyu sıkıntısı olan bölgeler ishal yönüyle riskli kabul edilerek ORS planlaması yapılırken bu bölgelere daha fazla ORS hesaplanacaktır.
        Form 002-003/A yerleşim yerlerine göre düzenlenen 3 genel bölümden oluşmaktadır.
                --Nüfusun yaş grupları ve cinsiyete göre dağılımı
                --Nüfusun medeni hal ve öğrenim durumuna göre dağılımı
                --Mesken bilgileri (İçilen suyun çeşidi, kullanılan hela tipi, kullanılan ısınma aracı)
        Yerleşim yerleri, eski formlardan farklı olarak KIRSAL ve KENTSEL olmak üzere ayrılarak değerlendirilecektir. Bu nedenle yerleşim yerinin adının yanında yeni bir sütun yer almaktadır. Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından verilecek tanıma göre yerleşim yerlerinin KIRSAL ya da KENTSEL özelliği belirlenecek ve bu sütuna <<1>> veya <<2>> kodlanacaktır. Kırsal ve kentsel ayrımında idari yapılanma temel alınacaktır.
        KENTSEL YERLEŞİM YERİ: İl ve ilçe merkezleri ile diğer belediyelik yerleşim yerleridir.
        KIRSAL YERLEŞİM YERİ: Kentsel dışında kalan köyleri ve yerleşim yarlerini kapsar.
        Her satıra bir yerleşim yeri yazılacaktır. Burada esas olan ebe çalışma bölgesi veya muhtarlıktır. Eğer bir ebe birden fazla muhtarlık ya da köyden sorumluysa, Sağlık Evinin adının başlığı altında bağlı yerlerin toplam nüfusunu değil, her yerleşim yerini ayrı ayrı form 002-003/A' ya yazılacaktır. Eğer büyük bir mahalle söz konusu ise ve bu mahalleye birden fazla ebe bakıyorsa o zaman mahalle A, B, C, ... gibi parçalar şeklinde form 002-003' e kaydedilecektir.
        Formun ilk bölümü olan Nüfusun yaş grupları ve cinsiyete göre dağılımı, ETF' lerin doğum tarihi ve cinsiyet bölümlerinden yararlanılarak doldurulur. Yaş grupları, 0-11 ay, 1-4, 5-9, 10-14... şeklinde formun üstünde görüldüğü gibi 5 yıllık yaş dilimleri halinde kodlanır. Her yıl yeni bir nüfus/yaş grubu kod listesi hazırlanır ve her yerleşim birimi ayrı ayrı bu kod listesine göre çetelenir. Nüfusun yaş gruplarına göre kodlanmasında kullanılacak kodlama tabloları her yılın Mayıs ayı başında sahada çalışan personelin elinde olacak şekilde Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü ve İl Sağlık Müdürlüğü tarafından koordine edilerek hazırlanır. Çeteleme sonucu yerleşim birimi için elde edilen nüfusun yaş grubu ve cinse göre toplamları form 002-003/A' ya kaydedilir. Kayıt yaparken her yerleşim birimi için ayrı bölüm açılır ve sağlık evi, sokak ve mahalle adlarıyla belirtilir. Form hazırlanırken satır ve sütun toplamları birbirini tutmalı, ayrıca form 002-003/A' da bildirilen 0-11 ay bebek sayısı ile o yılın Haziran ayı form 023' ündeki ay sonu bebek mevcudu aynı olmalıdır.
        Medeni hali ve öğrenim durumu kadın ve erkek cinsiyet ayrımına göre yerleşim yeri düzeyinde, mesken bilgileri ise hane sayısına göre yerleşim yeri düzeyinde çetelenerek işlenir. Çeteleme işlemi için yaş ve cins gruplarına dağılımda olduğu gibi bir çeteleme tablosunun hazırlanması ve çetelemenin her yerleşim birimi için bu tablolarda yapılması ve daha sonra form 002-003/A' ya geçirilmesi gerekir. Çeteleme tablolarında yaş kodları yerine bölüm başlıklarının altında yer alan kodlar kullanılır. Nüfusun medeni hale ve öğrenim durumuna göre dağılımı ile elde edilen toplamların yerleşim yerinin toplam nüfusuna eşit olması gerekir. Mesken bilgileri bölümünde derlenen 3 gruptaki toplamların da yerleşim yerindeki toplam hane sayısına eşit olması gereklidir.
        Formun bir yüzünde 10 yerleşim yeri için alan vardır. Eğer yerleşim yerlerinin sayısı 10 taneden fazla ise kaydetmeye arka sayfadan devam edilir. Bu durumda ön yüzde en alt satırdaki toplam bölümünün doldurulması gerekmez.
        Form doldurulduktan sonra her yaş grubunda ve cinsiyetteki nüfusu bir yıl önceki nüfusla karşılaştırılmalıdır. Aradaki fark büyükse bunun nedeni açıklanabilmelidir. (Göü, doğal afet, asker gibi) Nedeni açıklanamıyorsa, kodlamada, çetelemede, toplamlarda, tespitlerde hata olup olmadığının araştırılması gerekir. En sonunda bölgenin nüfus piramidi hazırlanır. En az son beş yılın nüfus piramitleri yan yana konarak incelenmeli ve nüfusun gelişimi izlenmelidir.
        Bu şekilde hazırlanan form 002-003/A' nın bir kopyası İl Sağlık Müdürlüğüne gönderilir. Sağlık ocağında kalmak üzere 2 kopya hazırlanması faydalı olacaktır. Birisi saklanırken diğer kopya günlük kullanım için el altında bulundurulur. Form 002-003' ü diğer formlar gibi yıl sonunda arşive kaldırmamak ve hepsini bir dosyada sürekli el altında bulundurmak gereklidir.